Zekât Nedir, Kime Farz Olur, Nasıl Hesaplanır?
Zekâtın şartlarını, nisap ölçüsünü, öşür bilgisini ve zekâtın verileceği sınıfları kapsamlı şekilde öğrenin.
Zekât nedir?
Zekât, yıllık mali bir ibadettir. Zengin Müslümanın, Allah rızası için malının belirli kısmını Kur’an’da belirtilen hak sahiplerine vermesidir. Genel öğretimde para ve ticaret malında oran kırkta bir olarak ifade edilir.
Zekâtın farz olmasının temel şartları
- Müslüman olmak
- Bâliğ ve akıllı olmak
- Hür olmak
- Borçtan ve aslî ihtiyaçlardan fazla nisap miktarı mala sahip olmak
- Bu malın üzerinden bir yıl geçmesi
Nisap nedir?
Nisap, zekâtın vacip olması için dinin koyduğu asgari zenginlik ölçüsüdür. Klasik ilmihal bilgisinde 20 miskal (yaklaşık 80,18 gr) altın veya bu değerde para/ticaret malı esas alınır.
Aslî ihtiyaç kapsamı
Ev, temel ev eşyası, zaruri elbise, meslek aletleri, temel kitaplar, binek ve günlük ihtiyaçlar aslî ihtiyaç kapsamında değerlendirilir.
Zekât kimlere verilir?
Tevbe sûresi 60. âyette belirtilen sekiz sınıf:
- Fakirler
- Miskinler
- Zekât toplama görevlileri
- Müellefe-i kulûb
- Kölelikten kurtulacak kimseler
- Borçlular
- Allah yolunda olanlar
- Yolda kalmışlar
Öşür bilgisi (arazi mahsulleri)
Öşür, arazi mahsullerinin zekâtıdır:
- Doğal sulama ağırlıklı ise onda bir
- Masrafla sulama varsa yirmide bir
Sonuç
Zekât hesaplamasında nisap, borç, mal kalemleri ve hak sahipleri doğru belirlenmelidir. Ayrıntılı hesapta güvenilir ilmihal ölçüleri ve ehil danışmanlıkla hareket etmek isabetli olur.
Sık sorulanlar
- Zekât ile sadaka aynı şey midir?
- Hayır; zekâtın miktarı, zamanı ve verileceği yerler şer’î olarak belirlenmiştir; sadaka daha geniştir.
- Borçlu kimse zekât verir mi?
- Aslî borçlar nisap hesabında dikkate alınır; durum merci ve ilmihalle netleştirilir.
- Verilecek yerler neresidir?
- Kur’an’ın işaret ettiği sınıflar esastır; özet için zekât sekiz sınıf yazısına bakılabilir.